De belangrijkste levensprocessen zijn cyclisch 

Eigenlijk zijn alle processen cyclisch, maar soms zijn ze zo groot van omvang, dat we alleen een gedeelte ervan kunnen waarnemen wat er dan in onze ogen uitziet als een rechte lijn. 

Maar in feit verhaalt alles zich; alleen de vorm wijzigt.  Die nabije toekomst van toen is inmiddels in volle vaart gearriveerd.  

Hoe kan de verwijzing naar cyclische processen ons helpen in tijden van chaos, onzekerheid en onduidelijkheid? 

Al in oude tijden was men zich ‘bewust’ van het feit dat tijd niet lineair is. Sterker nog, het besef dat alles zich herhaalt en alleen in een andere gedaante verschijnt waardoor we denken dat het ‘nieuw’ is, is heel erg oud. Om die reden werd dat wat belangrijk is niet weergegeven in feiten en cijfers, maar in symbolentaal. Symbolen verwijzen eerder naar een beweging van energie dan dat ze een vaststaand gegeven vertegenwoordigen. Dat betekent dat een symbool je in contact kan brengen met kennis en wijsheid die voortdurend in beweging kan blijven, maar wel rond een vaste kern.  

Het symbool van een boom kan niet ineens een fabriek vertegenwoordigen. Toch veranderen bomen in de loop van de evolutie.  Zo is het ook gesteld met de symboliek van de vijf elementen. 

Alle mysteriescholen kennen vijf elementen.

Alle, veelal Oosterse, spirituele stromingen, maar ook mysteriescholen uit bijvoorbeeld India en Egypte baseren zich op de vijf elementen: Water, Hout, Vuur, Aarde en Metaal.  

Het vijfde element is een verrassende oplossing voor de patstelling die door de vier elementen ontstaan is. Immers, met vier elementen vorm je een vierkant dat moeilijk in beweging te brengen is en symbool staat voor een hokje. Met vijf elementen creëer je een cirkel waarin energie vrijelijk kan doorstromen. 

Wij in ons Westerse spirituele systeem zijn daarentegen opgegroeid met de leer van de vier elementen: Water, Vuur, Aarde en Lucht.

Daardoor vormen de vijf elementen samen een symbolentaal die in eerste instantie niet herkenbaar voor ons is. Vooral het element Hout herkennen wij als zodanig niet. Ook het element Metaal roept vraagtekens op. Metaal kan gezien worden als het equivalent van Lucht en openbaart zich ook met dezelfde kenmerken. Blijft het Hout nog als vraagteken over.  

Hout neemt als element in de vijf elementen leer een aparte plaats in doordat het niet direct betrekking heeft op materie.  

Elk element heeft zo zijn eigen specifieke kwaliteiten, kenmerken en karakter. Het belangrijkste kenmerk van Hout is dat het het element is waardoor of waarin dingen tot leven komen. Het is het element dat niet alleen verbonden is met groei, beweging, vernieuwing en ontwikkeling, maar ook met altruïsme, met horizontale, energetische verbindingen zoals netwerken, en met het vrijelijk delen en verdelen van wat er is. Het is in die zin nogal onzichtbaar en ongrijpbaar en toont zich vooral in het procesmatige en niet zo zeer in een concrete vorm. 

Om meer zicht te krijgen op de werking van het element Hout is het goed om eens naar het Westerse equivalent te kijken.  

Zoals Metaal het equivalent is van Lucht, is Hout het equivalent van het element Ether. Net zo vaag en ongrijpbaar als het element Hout. Ether is het medium waarvan bekend is dat het, letterlijk, de gaatjes tussen cellen opvult, de verbinding zoekt, vindt èn hersteld. Anders gezegd wordt ether gezien als de stoffelijke tussenstof door middel waarvan elektromagnetische golven zich kunnen voortplanten en daardoor van het ene voorwerp of lichaam op het andere kunnen worden overgebracht. In dit kader moet je de woorden ‘voorwerp’ en ‘lichaam’ ruim interpreteren.  

Ether behoort tot een van de klassieke elementen zoals door Aristoteles en later Paracelsus omschreven.  

De Middeleeuwse alchemisten zagen in ether het element dat nodig was om lood in goud te veranderen. En Meister Eckehart verklaarde aan de hand van dit element de oneindigheid van het universum waardoor God in zijn theorie de wereld niet geschapen kon hebben omdat niets een begin noch een eind kent.

Dat schoot de kerkelijke macht in de persoon van paus Johannes XXII in het verkeerde keelgat. Hij veroordeelde in 1329 in een pauselijke bul de stellingen van Meister Eckehart als ketters. En ook na deze Johannes waren er genoeg pausen te vinden die de bestudering van het vijfde element beschouwden als potentieel ondermijnend voor hun macht en gezag en het gebruik van dit vijfde element en het pentagram als symbool van de vijf elementen leer verboden.

Omdat alles wat verboden is juist aantrekkelijk wordt, is de kerk zo slim geweest het pentagram te verbinden aan magie, tovenarij en hekserij en, op de kop geplaatst, als symbool van de duivel.  

Na Paracelsus, Mesmer en Madame Blavatsky, is het Rudolf Steiner geweest die het begrip ether of aether wat meer toegankelijk heeft gemaakt. 

Hij heeft dit element opnieuw geïntroduceerd aan een groter publiek in de vorm van het etherische lichaam dat als intermediair dient tussen het fysieke en het geestelijke lichaam. Je zou kunnen zeggen dat Steiner dit element een praktische plek heeft toegewezen waardoor we er ook iets mee ‘kunnen’.

Zowel aan het element Hout als het element Ether worden dezelfde eigenschappen toegedicht die naast een verbindende kwaliteit ook een communicatieve kwaliteit hebben. 

Even terug naar het verschil tussen de vier en de vijf elementen leer.  

De vier elementen vormen een stevig fundament, creëren als het ware ‘de vier hoekstenen van de samenleving’ en vormen daardoor een stabiele constructie: het vierkant. Een vierkant echter laat zich niet makkelijk in beweging brengen, die rol je niet zomaar om. Sterker nog, de vorm van het vierkant is er juist op gericht om niet te bewegen, maar juist om stevigheid te bieden. Voor ons voelt dat lekker veilig; wat er vandaag is, is er morgen ook nog. 

Het vierkant staat, ook in de Feng Shui en Nine Star Ki, bekend als het symbool van ‘aarde’ of ‘materie’.  

Het vierkant posteert zich daarmee als onwrikbaar gegeven, een onveranderlijke vorm die je niet aan het rollen krijgt en als symbool voor de wet van vier, waarin de vier de drager is van continuïteit. Vier is het ordenende getal dat ondermeer door de vier windrichtingen de levensruimte ordent

Het vierkant staat voor duurzaamheid, veiligheid, evenwicht en de rationele ordening van de ruimte. Het vierkant staat ook voor aardse begrenzing, materie, bestaan opbouwen, vaste vormen, orde en regelmaat. 

Hoe anders is dat gesteld met de cirkel.  

Want het is zo dat met behulp van vier punten, of vier elementen, het vierkant gevormd kan worden. Maar door toevoeging van een vijfde punt, of een vijfde element laat zich een pentagram vormen. En met hulp van een pentagram kan een zuivere cirkel getekend worden.

In de christelijke iconografie wordt het pentagram als symbool gezien voor de vijf wonden van Christus (de verlosser) en, analoog aan de cirkel die geschapen kan worden vanuit het pentagram, als symbool voor het verbinden van begin en einde in Christus (alfa en omega).  

De cirkel is het symbool van de oneindigheid, van eenheid en voleinding.  

En ook van voorspoed, heelheid en verandering ten goede. Ook is een cirkel het symbool van het ‘niets’, de leegte, de oneindigheid en van de absolute vrijheid, door niets gebonden. Een van de attributen van de godin Fortuna is een rad: het rad van fortuin. 

Naast het pentagram, wordt de vijf ook verbeeld door het kruis (vier richtingen) waarin het kruispunt van lijnen door een cirkelvorm geaccentueerd wordt. Hiermee wordt het centrum aangegeven; de quintessence.  

De quintessence wordt gezien als het motief van de vier en geeft daardoor doel en richting aan de vier, waardoor de vier in beweging kan komen.  

Daarmee staat de vijf voor ontwikkeling en voor het in gang zetten van een cyclische beweging. Toevoegen van een vijfde element aan het vierkant, zorgt er dus voor dat dit vierkant zijn stabiliteit verliest en verder evolueert tot een pentagram of cirkel. Dat is ook letterlijk wat de leer van de vijf elementen laat zien: Water voedt Hout; Hout voedt Vuur; Vuur voedt Aarde; Aarde voedt Metaal en -de slang bijt in zijn eigen staart- Metaal voedt Water.  

Het vierkante principe is niet in staat zichzelf te voeden, dat kan alleen continueren, consolideren. Het cyclische principe echter laat zich, eenmaal in beweging gebracht, juist moeilijk tot stilstand brengen. Het is als een perpetuum mobile dat maar door blijft gaan.  

Je zou kunnen zeggen dat daarmee het vijfde element als de verborgen brandstof van het universum beschouwd kan worden.  

Wat betekent dit nu voor de tijd waar we in leven en de processen die op dit moment spelen en gaande zijn?  

Alle dingen die vastgezet worden in de materie of aan de wetten van de materie -het vierkant, de vier- onderworpen worden, verstarren. Het leven verdwijnt daaruit.

Alle levensprocessen zijn namelijk cyclisch: dag wordt nacht, wordt weer dag etcetera. Op geboorte volgt leven, dood en wedergeboorte.

Een voorwaarde voor het ontstaan van leven is dat er een cyclische basis aanwezig is. Als de vrouwelijke cyclus weg zou vallen, werden er domweg geen kinderen meer geboren.  

Nu echter leven we al een tijd, vanaf de Verlichting, in een heel ‘vierkante’ wereld.  

Alles wordt in de materie vastgezet, liefst ook nog in een vierkante vorm. En alles wordt onderworpen en getoetst aan de regels en wetmatigheid van de wet van vier die alles wil ordenen en regelen en daarmee vast zet en het leven er uit wringt. Een heel ‘vierkante’ samenleving is dan ook een samenleving die vastloopt in zichzelf; het ontbreekt aan het vernieuwende principe van de cyclus.  

Oplossing voor dit probleem is het opnieuw omarmen van het vijfde element.

Het element Hout of Ether dat een uitweg biedt uit de impasse waarin we terecht zijn gekomen als samenleving.  

Door je weer te verbinden met dit vijfde element, wordt de macht en de belemmering van het vierkant doorbroken en ontstaat er weer een opening voor groei, beweging en nieuw leven. Het is middels dit vijfde element dat we, analoog aan Rudolf Steiner, de verbinding tussen ons fysieke en spirituele lichaam kunnen herstellen en zowel de feitelijke als de gevoelde afgescheidenheid, kunnen repareren.  

Door dit vijfde element krijgen we de mogelijkheid, letterlijk, de aardse materie te ontstijgen en de verbinding met het grotere geheel te hervinden.  

We leven in een tijd van het onttakelen van het vierkante denken. Zodat er plaats gemaakt wordt voor het cyclische denken waardoor we weer verbonden worden. Met het universum, met onze medemens en niet in de laatste plaats met onszelf.  

Het vijfde element is in staat ons weer in verbinding te brengen met een wetmatigheid waaraan elke vorm van leven onderworpen is: het cyclische principe, dat, in zichzelf, de poort naar verlichting vormt.

Het verbindt ons met een levenscheppend principe.

Precies dat principe dat je overeind houdt in tijden waarin destructieve processen en -ideeën over ons uitgestort worden die er op uit zijn ons in hokjes gevangen te houden.

Het ontstijgen van deze vorm van gevangenschap is dringend noodzakelijk om te voorkomen dat de mens als spiritueel wezen vervangen wordt door een gerobotiseerde variant die voldoet aan het mechanistische wereldbeeld van een klein groepje leiders. 

Het is dit of blind, als lemmingen, de leider volgen de afgrond in op weg naar het volgende prikje.  

Ik ben benieuwd wat mijn schrijven bij je oproept, laat je het me weten in een reactie hieronder ? Ik vind het fijn om van je te horen maar jouw reactie kan ook behulpzaam zijn voor een ander!

Harte groet, Nina

Bronnen:  

  • Der Stein der Weisen und die Kunst Gold zu machen – dr. Willy Stein – 1915 
  • Chinese Alchemy, The taoist quest for immortality – J.C. Cooper – 1986 
  • Biografisch-Bibliografisches Kirchenlexikon  
  • Encyclopedie online 
Leer Meer:

e-cursus Nine Star Ki

Nine Star Ki gaat over de leer van cycli. Het herkent cycli en patronen als het natuurlijke weefsel dat verbindt, draagt en houvast biedt.

De e-cursus Nine Star Ki geeft je de mogelijkheid om op een toegankelijke manier de basis van Nine Star Ki, leer van cycli te leren gebruiken.

2 gedachten over “De belangrijkste levensprocessen zijn cyclisch ”

  1. Marie-José Moens

    Een prachtige samenvatting Nina, die (her)leid tot de kern van alles…het hart van het leven zoals ik dat ervaar. Misschien ook door mijn profiel 4-5-4 voel ik de noodzaak tot verbinding en communicatie, nu meer dan ooit! Anderzijds is daar ook vertrouwen voor nodig. Vertrouwen in jezelf en in je medemens speelt hier volgens mij een sleutel rol in. Aangezien we hier allemaal wel een ‘rugzakje’ met ons meedragen, is het niet in onze kindertijd dan wel op karmisch niveau, is hier nog werk aan de winkel. Belangrijk hierbij bewust zijn en blijven van je eigen ‘schaduw’ en saboteur, die dit vertrouwen bekritiseerd en wantrouwt. Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat door steeds de dialoog aan te blijven gaan met de oorspronkelijkheid in mijzelf ik deze sluiers kan opheffen.

    Hartegroet Marie-José

    1. Hi Marie-Jose, dank voor je reactie. Ieder Nine Star Ki profiel heeft zo zijn eigen uitdagingen. In de basis komt het uiteindelijk neer op het vermogen om vertrouwen te hebben dat er een diepere waarde in eenieder schuilt die eerst gevonden en dan geleefd wil worden. Alleen in gesprek met jezelf ontdek je die waarde inderdaad en ontdoe je je van wat die waarde versluierd houdt. Mooi!
      Harte groet, Nina

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

%d bloggers liken dit: